Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu ve uluslararası hukuk uyarınca yasa dışı kabul edilen yerleşimlerle yapılan ticarete dair önemli kısıtlamalar gündeme getirdi. AB Komisyonu tarafından hazırlanan ve üye ülkelere gönderilen seçenekler belgesi, bu yerleşimlerde üretilen ürünlerin ithalatına sınırlama veya yasak getirilmesine yönelik üç farklı tedbiri içeriyor. Belge önümüzdeki hafta AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda detaylı olarak tartışılacak.
Seçenekler arasında yerleşimlerde üretilen ürünlere özel ithalat ya da ihracat lisansı getirilmesi, yüksek gümrük vergileri uygulanması ve yasa dışı yerleşim ürünlerinin ithalatının tamamen ya da kısmen yasaklanması bulunuyor. Haziran ayında Lüksemburg'da yapılan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda en az yirmi ülkenin, Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişlemesi nedeniyle daha sert ticaret tedbirleri talep ettiği bildirildi. AB Komisyonu'nun sunduğu belge, Ortak Ticaret Politikası çerçevesinde alınacak kararlarda nitelikli çoğunluğun yeterli olabileceğine, ancak Ortak Dış ve Güvenlik Politikası kapsamında değerlendirilmesi halinde üye ülkelerin oy birliği gerekeceğine dikkat çekiyor.
AB ile İsrail arasında yürürlükteki Ortaklık Anlaşması kapsamında, İsrail genelinde üretilen ürünler belirli gümrük avantajlarından faydalanıyor. Ancak Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Golan Tepeleri'ndeki yerleşimlerde üretilen ürünler bu imtiyazlardan hariç tutuluyor. Buna rağmen, ürünlerin menşei ile ilgili yanlış beyanlar ve karıştırmalarla kuralların aşılabildiği belirtiliyor. Kurum, 2025 yılında da İsrail'e yönelik ticari imtiyazların askıya alınmasını önermiş, ancak bu öneri yeterli desteği bulamamıştı.