İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden Dr. Olcay Plevne ve doktora öğrencisi Furkan Akbaba'nın yürüttüğü araştırmada, Samanyolu galaksisinin yuttuğu 4 yeni cüce galaksi kalıntısı ve 1 dağılmış küresel küme kalıntısı keşfedildi. Hem TÜBİTAK 1001 projesi hem de İÜ Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi tarafından desteklenen çalışmada, Gaia uydusu ve SDSS-V teleskobundan alınan yüksek çözünürlüklü fotometrik ve astrometrik verilerin yanı sıra yer tabanlı tayfsal veriler kullanıldı. Elde edilen sonuçlar, "Publications of the Astronomical Society of the Pacific (PASP)" dergisinde yayımlandı ve yeni yapılar, yazarların isimlerinin baş harflerinden oluşan "FO1-FO2-FO3-FO4-FO5" adıyla literatürde yerini aldı.
Dr. Olcay Plevne, projenin temel amacının Samanyolu'nun geçmişte birleşme yoluyla bünyesine kattığı uydu cüce galaksilerin izlerini bulmak olduğunu ifade etti. Daha önce literatürde bulunan 15 benzer yapının arasına 4 yeni yapı eklediklerini belirten Plevne, makine öğrenmesi ve büyük veri analizi gibi güncel teknolojilerden yararlandıklarını vurguladı. Yeni yapıların keşfiyle galaksilerin oluşum süreçlerinin daha iyi anlaşılacağına dikkat çeken Plevne, bu tür bulguların evrendeki diğer galaksilerin evriminin incelenmesine de önemli katkılar sağlayacağını söyledi.
Araştırmada, Avrupa Uzay Ajansı'nın Gaia uydusu ile SDSS-V teleskobunun Güney ve Kuzey Yarımküre'deki gözlem verileri birleştirerek, yaklaşık 1 milyon 400 bin yıldızın verileri analiz edildi. Doktora öğrencisi Furkan Akbaba, makine öğrenmesi ve yapay zeka yöntemleri kullanılarak bilinen 15 cüce galaksiye 4 yeni yapı daha eklendiğini, bununla birlikte bir de kimyasal bolluk farklarından doğan parçalanmış küresel küme kalıntısının keşfedildiğini aktardı. Çalışmada yıldızların kimyasal bollukları ve uzay hareketleri "kemodinamik" yöntemiyle analiz edilerek, yeni yapıların ortaya çıkmasında önemli rol oynadı.