Almanya'da her yıl 300 ila 400 milyar euro arasında servet, miras veya bağış yoluyla bir sonraki nesle aktarılıyor. Bu servetin yaklaşık yarısı, en zengin yüzde 10'luk kesime gidiyor. Ülkedeki milyarderlerin yalnızca dörtte biri servetini kendi emeğiyle elde ederken, geri kalanlar servetlerini miras yoluyla devraldı. Sivil toplum hareketi Finanzwende'ye göre Almanların yüzde 70'i ise miras yoluyla ya neredeyse hiçbir şey almıyor ya da hiç pay alamıyor. Akrabalık derecesine göre yüzde 7 ile yüzde 50 arasında değişen miras vergisine rağmen, uygulamada vergilendirmenin adil olmadığı yönünde eleştiriler sürüyor.
Şirket varlıklarının büyük bölümü en zengin yüzde 1'lik kesime ait ve işletme varlıkları miras yoluyla devredildiğinde bir dizi istisna uygulanıyor. Friedrich Ebert Vakfı'nın verilerine göre 2021-2023 yılları arasında milyonlarca ve milyarlarca euroluk şirket servetlerinin devrinde ortalama yalnızca yüzde 2,9 vergi ödendi. 2023'te bu oran yüzde 0,1 olarak gerçekleşti. Değeri 26 milyon euronun altında olan şirketlerde, mirasçı işletmeyi birkaç yıl daha faaliyette tutar ve istihdamı korursa verginin büyük bölümü alınmıyor. Ayrıca 26 milyon eurodan fazla şirket serveti miras alanlar, vergi muafiyeti için başvurabiliyor. Heinz Hermann Thiele'nin 2025'te bıraktığı yaklaşık 15 milyar euroluk servetin bir vakfa devredilmemesi nedeniyle Bavyera eyaletinin miras vergisi gelirleri kısa sürede olağan düzeyin milyarlarca euro üzerine çıktı.
Federal Anayasa Mahkemesi şimdi bu istisnaları inceliyor. Davacı Heinrich Fischwasser, teyzesinden yaklaşık 250 bin euro değerinde menkul kıymet ve gayrimenkul miras aldı. Yeğen olarak sahip olduğu muafiyet düşüldükten sonra yaklaşık 47 bin euro miras vergisi ödemesi gerekiyor. Bu da yaklaşık yüzde 20'lik bir orana karşılık geliyor. Şirket mirasçılarına tanınan istisnalar ise kendisine uygulanmıyor. İstisna kurallarını savunanlar, miras alan birçok kişinin vergiyi ödeyecek nakit kaynağı bulunmadığını ve işletmenin satılması halinde istihdamın zarar göreceğini öne sürüyor. Alman Sanayi Federasyonu BDI ile Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği DIHK de şirket varlıklarının özel servet gibi vergilendirilmemesi gerektiğini savunuyor.
Buna karşılık Tübingen Üniversitesi'nden Stefan Moderau'nun araştırması, satılan aile şirketlerinde istihdam artışının miras yoluyla devredilenlere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Ekonomi Bilgeleri olarak bilinen Ekonomik Gelişmeleri Değerlendirme Uzmanlar Konseyi de işletme varlıklarına sağlanan vergi ayrıcalıklarının önemli ölçüde azaltılması gerektiğini savunuyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağının, Federal Anayasa Mahkemesi'nin kararının açıklanmasıyla birkaç ay içinde netleşmesi bekleniyor.