Dünya genelinde yenilenebilir elektrik kapasitesi rekor hızla büyürken, şebekelerin aynı hızda genişletilememesi ve modernize edilememesi yeni projelerin sisteme bağlantısını zorlaştırıyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı, COP31 Başkanlığı ve Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı işbirliğiyle hazırlanan rapora göre küresel yenilenebilir elektrik kurulu gücü 2025 sonunda 5,15 teravata ulaştı. Geçen yıl 693 gigavat yeni kapasite devreye alınırken, 2030 hedefi olan 11,2 teravata ulaşılabilmesi için 2026-2030 döneminde her yıl ortalama yaklaşık 1,2 teravat kapasite eklenmesi gerekiyor.
Raporda, dünya genelinde ileri aşamadaki yaklaşık 2 bin 500 gigavatlık yenilenebilir enerji, depolama ve büyük elektrik yükü projesinin bağlantı sıralarında beklediği belirtildi. ABD'de bağlantı başvuruları 2025 sonunda 2 bin 60 gigavata gerilerken yalnızca 549 gigavatlık kapasitenin bağlantı anlaşması bulunuyor. Avrupa Birliği'nde ise 340 gigavattan fazla projenin bağlantı anlaşması mevcut, yaklaşık 700 gigavatlık proje de sırada bekliyor. Almanya, Fransa ve Hollanda'da 2025'te toplam 3,9 teravatsaat yenilenebilir elektrik üretimi kısıntıya uğrarken, İngiltere'de rüzgar enerjisindeki kısıntı 10 teravatsaate yükseldi.
IRENA'nın senaryosuna göre şebekelerin modernizasyonu, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için 2030'a kadar yıllık yaklaşık 902 milyar dolar yatırım gerekiyor. Buna karşılık iletim ve dağıtım şebekelerine yapılan yıllık yatırım 2025'te yaklaşık 450 milyar dolar oldu. Mevcut sistemin daha etkin kullanılması, esnek bağlantı düzenlemeleri ve şebeke geliştirme teknolojileriyle 1,2 ila 1,6 teravatlık projenin bağlantısına imkan sağlanabileceği hesaplanıyor.
Raporda ayrıca enerji depolamanın önemi vurgulanırken, 2025'te küresel batarya depolama sistemlerine 112 gigavat güç ve 307 gigavatsaat enerji kapasitesi eklendiği, depolama yatırımlarının ise 103 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.
