Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanları, gelecekteki karbon vergisinin ulaşım ve binalardaki ısıtma üzerindeki olası etkilerinin Komisyon tarafından yeniden incelenmesini istedi. Brüksel’deki zirvede yüksek enerji fiyatlarının nasıl ele alınacağı konusunda bir gün boyunca süren tartışmaların ardından bu karar çıktı.\n\nPolonya, Macaristan, Slovakya, Çekya ve İtalya, yüksek enerji fiyatlarını ele alan perşembe günkü görüşmeyi, emisyon ticaret sisteminin ulaşım ve binalardaki ısıtmayı kapsayacak şekilde genişletilmesine (ETS2) karşı yeni bir girişim için kullandı.
Ağır sanayide olduğu gibi ısıtma yakıtı, doğal gaz, benzin ve dizel tedarikçilerinin de yakıtlarından kaynaklanan emisyonlar için ödeme yapması gerekecek. Beş üye ülke, ETS2’nin yakıt fiyatlarını daha da yükselteceğinden endişe ediyor. Geçen yıl bu ülkeler, sistemin uygulanmasını bir yıl erteleyerek 2028’e kadar geciktirmeye karar vermişti. Perşembe günü bu grup, sistemin “en az 2030”a kadar yeniden ertelenmesi için lobi faaliyetinde bulundu. İklim hedeflerini savunan İspanya, Hollanda ve diğer kuzey üye devletler bu talebi kabul edilemez buldu.
Zirve sonuç bildirgesinin kesin ifadeleri üzerindeki anlaşmazlık tüm gün sürdü ve Zirve Başkanı Antonio Costa’nın gündemini aksattı. Costa, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ile yapılacak basın toplantısını bile iptal etmek zorunda kaldı. Sonunda tüm tarafların mutabakatıyla Komisyondan, “ETS2’nin tüm etkilerine ilişkin değerlendirmesini, özellikle tasarımı ve güvenceleri bakımından güncellemesi” istendi. Sonuç bildirgesinde artık herhangi bir erteleme ifadesi yer almıyor. Liderler ayrıca devam eden ETS1 incelemesinde karbon fiyatlarındaki oynaklığın azaltılması ve bunun elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin sınırlandırılması gerektiğini vurguladı. Piyasa istikrar rezervinin reformunun da bu hedefe ulaşmaya yardımcı olması gerektiği belirtildi. Komisyondan ayrıca kısa vadede artan enerji fiyatlarını hafifletmeye yönelik ek tedbirleri değerlendirmesi istendi. Komisyon daha önce, savunmasız sanayi sektörlerine yönelik geçici devlet yardımı çerçevesinin uzatılmasını ve Avrupa rafinerilerinin kapasitesinin artırılmasını planladığını belirtmişti.
Zirvenin ilk gününde yüksek enerji fiyatları ana ayrışma noktası oldu. Üye devletlerin enerji karmaları farklı ve karbonsuz ekonomiye geçişte farklı aşamalarda bulunuyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının etkisi ülkeden ülkeye değişiyor. Başbakan Bart De Wever (N-VA), ETS2 tartışmasının üye devletlerin kaygılarını yansıttığını söyledi. Ona göre piyasa zaten enerji fiyatlarını yukarı çekiyor ve ETS2 bu yüke bir yenisini ekleyecek. De Wever, “Belçika’da yılbaşından bu yana doğal gaz fiyatları yüzde 70 arttı. Buna ETS2 de eklenirse fiyatlar çok daha fazla yükselecek” dedi.
Ancak De Wever’e göre ETS’yi kaldırmak “anlamsız” olur, çünkü bu durum şimdiden çaba gösteren ülkeleri ve işletmeleri cezalandırır. Başbakan, ETS’de olduğu gibi sisteme yönelik olası değişiklikler üzerine bir tartışmanın ileride yeniden gündeme geleceğini öngörüyor.