Belçika'nın cezaevi sistemi uzun yıllardır kronik bir aşırı kalabalık sorunuyla mücadele ediyor. Ülkede yaklaşık on bir bin kişilik cezaevi kapasitesine karşılık tutuklu ve hükümlü sayısı on üç bini geçmiş durumda; bu iki bin kişilik kapasite fazlası, cezaevlerinde hem insani koşulları hem de infaz sisteminin işleyişini tehdit ediyor. Hükümetin bin üç yüz yeni cezaevi yatağı oluşturma kararı, yüzeyde acil bir nefes borusu gibi görünse de, bu hamlenin sürdürülebilirliği ve aslında hangi yapısal sorunları çözebileceği tartışmalı. Avrupa genelinde cezaevi aşırı kalabalığı hem insan hakları ihlalleri hem de rehabilitasyon olasılıklarının azalması anlamına geliyor; birçok ülke kapasiteyi artırmak yerine alternatif ceza uygulamalarına yönelmişken, Belçika’nın altyapıyı büyütmesi geleneksel yönteme dönüşün işareti. Fakat Adalet Bakanı’nın da işaret ettiği gibi, kapasiteyi artırmanın ceza sisteminin başındaki temel nedenlere çözüm olmadığını görmek gerekiyor. Alternatif ceza yöntemlerinin (denetimli serbestlik, toplum hizmeti, elektronik kelepçe gibi) çok daha yaygın uygulandığı ülkelerde hem suçluların topluma kazandırılması hem de cezaevi koşullarının iyileştirilmesi anlamında önemli mesafeler katedildi. Sadece yatak eklemek, toplumsal suçların arka planındaki sosyoekonomik meseleleri (yoksulluk, işsizlik, eğitim eksikliği) adreslemediği gibi, kısa vadede kapasite artışına rağmen uzun vadede sorunun devamına neden olabilir. Dahası, cezaevi personelinin güçlendirilmesi ve yeni model infaz uygulamaları olmadan artan kapasite, yalnızca sayısal bir rahatlama getirir, sistemdeki asıl baskıyı hafifletmez. Ceza hukuku politikalarının popülist baskılarla değil, bilimsel verilere ve uzun vadeli toplumsal kazanımlar perspektifine göre şekillenmesi şart. Sıkça sorulan, ‘Daha fazla cezaevi kapasitesi, suç oranlarının düşmesine neden olur mu?’ sorusunun yanıtı ise oldukça net: Çok sayıda ülke deneyimi gösteriyor ki, suç oranlarının kalıcı olarak düşmesi için önleyici sosyal ve rehabilite edici politikalar şart. Cezaevi yatırımları aşırı kalabalığın kısmi çözümü olabilir, fakat kökten reform gerektiren bir sistemde tek başına sürdürülebilir sonuçlar üretmez.