Avrupa Çevre Ajansı (AÇA) tarafından bugün yayımlanan bir rapora göre temiz enerji teknolojileri Avrupa Birliği genelinde yüz binlerce iş yaratıyor. Ancak nitelikli işgücü açığı gelecekteki büyümeyi yavaşlatma riski taşırken, temiz enerji sektöründe kadınlar ve gençler yeterince temsil edilmiyor. Küresel enerji sektöründe istihdam 2024 yılında yüzde 2,2 artarken ekonomi genelindeki istihdam artışı yüzde 1,3 olarak gerçekleşti. IRENA ve ILO verilerine göre Avrupa Birliği, 1,8 milyon doğrudan veya dolaylı yenilenebilir enerji işiyle Çin ve Asya'nın geri kalanının ardından dünyada üçüncü sırada yer alıyor. Çin'in temiz enerji sektöründeki iş sayısı ise 7 milyon.
Rapor; rüzgar, güneş fotovoltaik, ısı pompaları ve bataryalar olmak üzere dört teknolojiyi inceliyor. Rüzgar enerjisi, 2023 yılında tahmini 273.500 doğrudan işle bu teknolojiler arasında en büyük istihdam sağlayıcısı konumunda. Bu işlerin yüzde 77'si bakım, enerji sözleşmeleri ve satış yönetimi gibi işletme faaliyetlerinde yer alıyor. Güneş fotovoltaik sektörü 2023 yılında 227.000'den fazla kişiyi doğrudan istihdam etti; çalışanların yaklaşık yarısı işletmede, yüzde 36'sı ise altyapı, saha hazırlığı ve şebeke bağlantısı gibi inşaat zincirinde çalışıyor. Isı pompası sektörü 80.100 çalışanla yüzde 65'i inşaatta olmak üzere önemli bir istihdam sunuyor. Batarya sektörü ise yaklaşık 33.000 çalışanla 2018-2023 arasında dört teknoloji içinde en hızlı büyüyen sektör; istihdamın büyük bölümü üretimde yoğunlaşıyor. Almanya rüzgar (125.000 iş), güneş (yaklaşık 84.000 iş) ve batarya (12.300 iş) alanlarında en büyük işgücüne sahip. Portekiz, İspanya ve İtalya ısı pompası işlerinde öne çıkarken, Macaristan ve Polonya batarya istihdamında en hızlı büyümeyi gösteriyor.
Rapor, istihdamın bu eşitsiz dağılımının mevcut sanayi güçlerini ve beceri altyapısını yansıttığını, politikalar bölgelere yayılmış bir katılımı sağlamadığı takdirde bölgesel farklılıkların derinleşebileceği uyarısında bulunuyor. Kadınların katılımı rüzgar ve bataryalarda yüzde 26 iken ısı pompası sektöründe yüzde 14'e düşüyor; 15-24 yaş arası gençler ise rüzgar, güneş ve ısı pompalarında işgücünün yalnızca yüzde 6-7'sini oluşturuyor. Çoğu üye devlet kritik kurulum ve inşaat rollerinde beceri açığı bildiriyor. İş kalitesi de teknolojiye göre belirgin biçimde değişiyor: ısı pompası sektöründe ücretler, dört sektörün en yüksek ücretlisi olan rüzgara kıyasla yaklaşık yüzde 40 daha düşük. Batarya üretiminin çalışan sağlığı ve güvenliği ile yerel topluluklar ve çevre üzerindeki etkisi ise endişe kaynağı olmayı sürdürüyor. Raporda ayrıca Temiz Sanayi Anlaşması, Net Sıfır Endüstri Yasası, önerilen Sanayi Hızlandırma Yasası, AccelerateEU ve batarya üretim kapasitesini büyütmeyi hedefleyen Battery Booster stratejisi gibi politika çerçevesine dikkat çekiliyor. Rapor, bu sektöre çekmek ve elde tutmak için eğitim, yeniden beceri kazandırma ve iş kalitesinin iyileştirilmesi yönünde koordineli politika adımları atılması çağrısı yapıyor.